Wat is een IP-adres? Alles wat je wilt weten

Wat is een IP-adres?

Een IP-adres (Internet Protocol-adres) is het unieke nummer waarmee jouw apparaat herkenbaar is op het internet — vergelijkbaar met een postadres voor digitale post. Elke website die je bezoekt, ziet dit adres, want zonder afzender kan de server het antwoord nergens naartoe sturen.

Het adres dat je op onze homepage ziet, is je publieke IP-adres: het adres waarmee jouw internetverbinding zich naar buiten toe presenteert. Meestal krijg je dit adres van je internetprovider en delen alle apparaten in huis hetzelfde publieke adres via je router.

IPv4 versus IPv6

IPv4 is het klassieke formaat: vier getallen van 0 tot 255, gescheiden door punten, zoals 203.0.113.42. Er zijn ruim vier miljard IPv4-adressen mogelijk — dat klonk in de jaren tachtig als veel, maar is inmiddels op. Daarom delen providers adressen en gebruiken routers technieken als NAT.

IPv6 is de opvolger, met adressen als 2001:db8::8a2e:370:7334. Het aantal mogelijke adressen is zo astronomisch groot dat elk apparaat op aarde er miljarden zou kunnen krijgen. Steeds meer Nederlandse providers leveren standaard IPv6 naast IPv4; onze tool laat zien of jouw verbinding beide ondersteunt.

Publiek versus privé IP-adres

Naast je publieke adres heeft elk apparaat in je thuisnetwerk ook een privé IP-adres, uitgedeeld door je router. Deze adressen komen uit vaste reeksen zoals 192.168.x.x of 10.x.x.x en zijn alleen binnen je eigen netwerk bruikbaar — een website kan er niets mee.

Je router vertaalt continu tussen binnen en buiten (NAT). Daarom kunnen tien apparaten thuis samen één publiek adres delen zonder dat het verkeer door elkaar raakt.

Waarom klopt de locatie niet altijd?

De locatie bij een IP-adres komt uit databases die bijhouden aan welke provider en regio adresreeksen zijn toegewezen. Dat werkt vaak aardig op het niveau van land en regio, maar de stad kan er flink naast zitten — soms zie je de vestigingsplaats van je provider in plaats van je woonplaats.

Het is dus een schatting, geen GPS. Gebruik je een VPN, dan zie je de locatie van de VPN-server in plaats van je eigen locatie — dat is precies de bedoeling van een VPN.

Wat is reverse DNS (PTR)?

Gewone DNS vertaalt een naam naar een nummer (proxxy.nl → IP-adres). Reverse DNS doet het omgekeerde: bij een IP-adres wordt de bijbehorende naam opgezocht, het zogeheten PTR-record. Providers geven adressen vaak namen als x-x-x-x.provider.nl. Voor mailservers is een kloppend PTR-record belangrijk: mail van een adres zonder nette reverse DNS wordt sneller als spam gezien.

Wat is een WebRTC-lek?

WebRTC is de browsertechniek achter videobellen en schermdelen zonder plugins. Om een directe verbinding op te zetten, wisselt je browser IP-adressen uit — en dat kan buiten je VPN om gebeuren. Zo kan een website je échte adres zien terwijl je denkt anoniem achter een VPN te zitten: een WebRTC-lek.

Moderne browsers beschermen hier grotendeels tegen door lokale adressen te maskeren met mDNS-namen die eindigen op .local. Onze test op de homepage laat zien wat jouw browser prijsgeeft.

Wat zijn poorten?

Als je IP-adres het postadres is, dan zijn poorten de brievenbussen: genummerde ingangen (0 t/m 65535) waarachter diensten luisteren. Websites gebruiken poort 443 (HTTPS) en 80 (HTTP), beveiligde terminalverbindingen poort 22 (SSH), mailservers poort 25 (SMTP).

Een open poort betekent dat er op jouw adres een dienst bereikbaar is vanaf internet. Dat is prima als je dat bewust hebt ingesteld (bijvoorbeeld voor een eigen server), maar onbedoeld open poorten zijn een veiligheidsrisico. Met onze poortcheck test je de meest gebruikte poorten op je eigen adres.